Lắp sen tắm nội địa Nhật: khoảng cách tâm nóng – lạnh, ren và phụ kiện chuyển đổi

Trả lời nhanh: Trước khi lắp sen tắm nội địa Nhật loại gắn tường, hãy đo khoảng cách tâm giữa hai đầu chờ nóng và lạnh trên tường, rồi so với dải chỉnh của chân sen (取付脚). Theo tài liệu hãng, bộ sen nhiệt TOTO TBV034 và sen cây TBW04401J1 chỉnh được khoảng 160–225 mm, dòng TOTO TMN40 khoảng 105–225 mm, còn LIXIL Cromare S (BF-WM145T/146T) khoảng 120–210 mm. Đầu nối chân sen là ren PJ1/2, nước nóng bên trái, nước lạnh bên phải. Ngoài ra phải đủ áp lực nước và áp nước lạnh không được thấp hơn áp nước nóng.

Khoảng cách tâm nóng – lạnh khi lắp sen tắm nội địa Nhật

Sen tắm gắn tường (壁付) nhận nước từ hai đầu chờ ren trong ở tường. Khoảng cách giữa tâm hai đầu chờ, người Nhật gọi là 取付ピッチ hay 配管ピッチ, quyết định bạn có lắp được bộ sen đó hay không.

Theo bản vẽ hoàn thiện của TOTO và LIXIL, khoảng cách chuẩn của sen gắn tường Nhật là 200 mm. Mỗi hãng cho chỉnh lệch một khoảng nhất định nhờ chân lệch tâm:

• TOTO TBV034 (gồm TBV03401J1, TBV03402J1, TBV03404J): 200 mm, chỉnh +25 / −40 mm, tức khoảng 160–225 mm.
• TOTO TBW04401J1 (sen cây có thanh trượt và bát sen trên): chân sen của bộ trộn cũng ghi 200 +25 / −40 mm, tức khoảng 160–225 mm.
• TOTO TMN40 (TMN40STY1, TMN40STY4): 200 mm, chỉnh +25 / −95 mm, tức khoảng 105–225 mm.
• LIXIL BF-WM145T/BF-WM146T (dòng Cromare S): tài liệu lắp đặt ghi 取付ピッチ 120–210 mm (chuẩn 200, +10 / −80 mm).

Điểm cần chú ý: nếu đầu chờ nhà bạn đang đặt cách nhau 150 mm, thì TMN40 và LIXIL BF-WM145T/146T vẫn nằm trong dải chỉnh. Ngược lại, TOTO TBV034 và TBW04401J1 chỉ chỉnh xuống thấp nhất 160 mm, nên sẽ không vừa nếu không sửa lại đầu chờ. Vì vậy hãy đo thực tế trước khi chọn mẫu.

Cách đo: dùng thước đo từ tâm ren đầu chờ bên trái đến tâm ren đầu chờ bên phải. Đồng thời kiểm tra hai đầu chờ có cùng độ cao, mặt đầu chờ có phẳng với mặt tường không. TOTO yêu cầu mặt đầu của hai chân sen song song và cùng mặt phẳng với tường (左右止水栓の端面は壁面に対して平行で面一).

Ren kết nối và chân lệch tâm (取付脚)

Chân lệch tâm là gì?

Bộ sen gắn tường Nhật không vặn thẳng thân sen vào tường. Thay vào đó, hai chân lệch tâm (取付脚) được vặn vào đầu chờ trước. Do tâm ren đầu vào và đầu ra của chân lệch nhau, khi xoay chân bạn có thể nới rộng hoặc thu hẹp khoảng cách giữa hai đầu ra, cho đến khi khớp thân sen. Đây là lý do mỗi bộ sen có một dải chỉnh như ở phần trên. Hai chân lệch tâm có trong hộp bộ sen TOTO TBV034 và TMN40 (theo danh mục phụ kiện của tài liệu lắp đặt), kèm theo vành che (フランジ) để che lỗ tường.

Ren PJ1/2 và băng tan

Trên bản vẽ, đầu nối giữa chân lệch tâm và thân sen của TOTO TBV034, TMN40 và LIXIL BF-WM145T đều ghi PJ1/2, tức ren thẳng cỡ 1/2 dùng cho thiết bị vệ sinh theo tiêu chuẩn Nhật. Đai ốc của thân sen siết vào ren này, làm kín bằng gioăng.

Phần chân lệch tâm vặn vào đầu chờ trên tường thì TOTO yêu cầu quấn băng tan (シールテープを巻くこと) cả bên nóng và bên lạnh. Đầu chờ trong tường cần là ren trong cỡ 1/2 inch. Thợ nên vặn thử chân sen vào đầu chờ trước khi quấn băng tan để chắc ren khớp. Nếu ren không khớp, đừng cố siết vì dễ làm hỏng ren hoặc nứt phụ kiện trong tường.

Nóng trái, lạnh phải

Tài liệu TOTO và LIXIL đều quy định đầu nước nóng ở bên trái và đầu nước lạnh ở bên phải khi nhìn vào tường. LIXIL ghi: kiểm tra đường lạnh ở bên phải, đường nóng ở bên trái, nếu đấu ngược thì nước ra sẽ không đúng nhiệt độ hiển thị. TOTO dán nhãn cảnh báo trên chân phía nước nóng. Nhiều nhà ở Việt Nam đi ống nóng lạnh theo thói quen của thợ, nên cần kiểm tra lại trước khi lắp.

Áp lực nước và bình nóng lạnh

Sen nhiệt độ (サーモスタット) trộn nước nóng và lạnh theo nhiệt độ đặt, nên cần đủ áp lực ở cả hai đường. Thông số lấy từ bản vẽ và tài liệu lắp đặt của hãng:

• TOTO TBV03404J: tối thiểu 0,07 MPa khi nước chảy, tối đa 0,75 MPa.
• TOTO TBV034 (chung): tối thiểu 0,05 MPa, một số kiểu bát sen cần 0,07 MPa hoặc 0,1 MPa.
• TOTO TBW04401J1: tối thiểu 0,12 MPa, tối đa 0,75 MPa. Phần sen chỉ chịu nước tối đa 60°C.
• TOTO TMN40: tối thiểu 0,1 MPa (0,13 MPa với chế độ phun sương).
• LIXIL BF-WM145T: khi dùng với bình nước nóng loại có bình chứa (貯湯式), tối thiểu 0,05 MPa với sen thường, 0,07–0,11 MPa với các kiểu sen có nút bấm hoặc nhiều chế độ. Tối đa 0,75 MPa.

0,1 MPa xấp xỉ 10 m cột nước. Phòng tắm ở tầng sát bồn nước mái thường thiếu áp, nên đo áp lực hoặc lắp bơm tăng áp trước khi chọn những mẫu cần 0,1 MPa trở lên như TMN40 hay TBW04401J1.

Các điều kiện khác hãng yêu cầu:

• Áp nước lạnh phải cao hơn hoặc bằng áp nước nóng (TOTO và LIXIL đều ghi). Nếu áp nước nóng cao hơn, van nhiệt không chỉnh đúng và có nguy cơ bỏng.
• Bình nóng lạnh đặt 50–60°C để sen trộn được nước ấm ổn định, và không quá 60°C để tránh bỏng.
• Nếu áp lực vượt 0,75 MPa, lắp van giảm áp. TOTO khuyên đưa về khoảng 0,2–0,3 MPa, LIXIL khoảng 0,20–0,34 MPa.
• Ống nóng từ bình nên đi ngắn và bọc cách nhiệt.

Bảng thông số lắp các mẫu đang có hàng

* Theo tài liệu lắp đặt chung dòng TBV034, một số kiểu bát sen cần 0,07–0,1 MPa. ** Mức tối thiểu khi dùng bình nước nóng có bình chứa và bát sen thường; các kiểu sen nút bấm, nhiều chế độ cần 0,07–0,11 MPa. Nguồn: bản vẽ và tài liệu lắp đặt TOTO, tài liệu lắp đặt LIXIL PMS-2380.

Đầu chờ không vừa thì xử lý thế nào?

• Khoảng cách tâm nằm trong dải chỉnh: chỉ cần xoay chân lệch tâm cho khớp, không cần phụ kiện thêm.
• Khoảng cách nằm ngoài dải chỉnh (ví dụ 150 mm với TOTO TBV034): cách chắc chắn nhất là chọn mẫu có dải chỉnh phù hợp (TMN40 hoặc LIXIL Cromare S), hoặc nhờ thợ sửa lại vị trí đầu chờ trong tường. Không nên dùng phụ kiện chế để kéo giãn, vì dễ rỉ nước và thân sen không cân.
• Đầu chờ thụt sâu hoặc nhô ra so với mặt gạch: TOTO ghi khoảng cách từ mặt tường đến đầu chân sen khoảng 53 ± 5 mm. Đầu chờ lệch nhiều so với mặt gạch thì vành che không ôm sát tường, thân sen không cân. Nên chỉnh đầu chờ ngay từ khi ốp lát.
• Sen cây TBW04401J1: ngoài đầu chờ, thanh trượt và bát sen trên cần bắt vào tường đủ chắc. TOTO yêu cầu kiểm tra tường đủ chịu lực và dùng vít, tắc kê phù hợp với từng loại tường.

Thứ tự lắp và kiểm tra sau lắp

1. Xả sạch đường ống: TOTO và LIXIL đều nhấn mạnh phải xả hết cặn, cát trong ống nóng và lạnh trước khi lắp. Nếu không, cặn kẹt vào lưới lọc làm nước yếu hoặc chỉnh nhiệt không được.
2. Lắp chân lệch tâm: quấn băng tan, vặn vào đầu chờ, xoay chỉnh cho đúng khoảng cách tâm và cân bằng. Hai đầu chân phải phẳng, song song với tường.
3. Gắn thân sen: đặt gioăng, siết đai ốc vào ren PJ1/2. Không đặt cờ lê trực tiếp lên bề mặt mạ, nên lót vải (LIXIL lưu ý).
4. Lắp vòi xả, dây sen, bát sen và móc treo. TOTO lưu ý dây sen phải luồn ra từ phía dưới chân sen, không luồn qua giữa hai chân để tránh gập dây.
5. Kiểm tra nhiệt độ: mở nước, đặt tay vặn ở vạch 40, đo nhiệt độ nước ra. Nếu lệch, chỉnh lại tay vặn theo hướng dẫn hãng hoặc tăng nhiệt độ bình nóng lạnh (không quá 60°C).
6. Kiểm tra rò rỉ ở chân sen, đai ốc và dây sen.

Hướng dẫn thi công âm tường chi tiết có trong bài cách lắp sen tắm âm tường và cách lắp vòi sen tắm đứng.

Câu hỏi thường gặp

Sen tắm nội địa Nhật có lắp được vào đầu chờ ở Việt Nam không?

Được, nếu khoảng cách tâm hai đầu chờ nằm trong dải chỉnh của bộ sen và ren đầu chờ khớp với chân sen. Ví dụ TOTO TMN40 chỉnh được 105–225 mm, LIXIL Cromare S 120–210 mm, còn TOTO TBV034 chỉ chỉnh được 160–225 mm.

Đầu chờ nhà tôi cách nhau 150 mm, nên chọn sen nào?

Trong các mẫu ở bài này, TOTO TMN40STY1, TMN40STY4 và LIXIL BF-WM145TNSB, BF-WM146TNSJM có dải chỉnh bao gồm 150 mm. TOTO TBV034 và TBW04401J1 cần tối thiểu 160 mm.

Có cần mua thêm chân lệch tâm không?

Với TOTO TBV034 và TMN40, tài liệu lắp đặt liệt kê hai chân lệch tâm và vành che trong danh mục phụ kiện đi kèm. Khi nhận hàng, nên kiểm tra đủ phụ kiện trước khi gọi thợ.

Sen nhiệt độ có dùng được với bình nóng lạnh gián tiếp không?

Được. Hãng yêu cầu đặt bình 50–60°C, không quá 60°C, áp nước lạnh không thấp hơn áp nước nóng và đủ áp lực tối thiểu của từng mẫu.

Lắp ngược nóng lạnh thì sao?

LIXIL ghi rõ nếu đấu ngược thì nước ra sẽ không đúng nhiệt độ hiển thị, TOTO cảnh báo có nguy cơ bỏng. Luôn để nước nóng bên trái, nước lạnh bên phải.

Kết luận

Khi lắp sen tắm nội địa Nhật, hãy đo khoảng cách tâm hai đầu chờ trước tiên, rồi chọn mẫu có dải chỉnh phù hợp: TMN40 và LIXIL Cromare S chỉnh được rộng, còn TOTO TBV034 và TBW04401J1 cần từ 160 mm trở lên. Tiếp theo, kiểm tra ren 1/2 và quấn băng tan ở chân sen, đấu đúng nóng trái lạnh phải, đảm bảo áp lực nước và nhiệt độ bình nóng lạnh theo yêu cầu của hãng. Xem các mẫu đang có trong danh mục Sen tắm, Sen tắm TOTO và Sen tắm LIXIL. Điều kiện bảo hành xem tại trang Bảo hành và đổi trả.