Nồi cơm cao tần IH và áp suất nội địa Nhật: khác gì nồi cơm thường?

Trả lời nhanh: Nồi cơm cao tần IH khác nồi cơm thường (loại マイコン, đun bằng mâm nhiệt dưới đáy) ở cách làm nóng: với IH, cả lòng nồi tự phát nhiệt nên cơm chín đều hơn. Nồi IH áp suất (圧力IH) nén thêm áp suất để nấu ở nhiệt độ trên 100°C, cho cơm dẻo, ngọt và đàn hồi hơn. Với nồi cơm điện nội địa Nhật, gia đình ăn cơm hằng ngày nên chọn tối thiểu IH, còn nếu muốn cơm ngon nhất và giữ ấm lâu thì chọn IH áp suất hoặc IH áp suất chân không.

Ba kiểu nồi cơm điện Nhật: マイコン, IH, 圧力IH

Trên trang hãng Zojirushi và trang so sánh Kakaku, nồi cơm điện Nhật được chia thành ba kiểu chính theo cách làm nóng. Đây cũng là nhãn bạn sẽ thấy in trên hộp và thân nồi cơm điện nội địa Nhật:

• マイコン炊飯器 (nồi cơm điện tử thường): theo Zojirushi, nhiệt của mâm nhiệt (ヒーター) truyền trực tiếp vào lòng nồi. Kakaku mô tả là “truyền nhiệt từ mâm nhiệt ở đáy lên lòng nồi”.
• IH炊飯器 (nồi cao tần IH): theo Zojirushi, toàn bộ lòng nồi tự phát nhiệt, truyền nhiệt khắp nồi nên hạn chế chỗ chín chỗ sống và cơm nở đều.
• 圧力IH炊飯器 (nồi cao tần áp suất): theo Zojirushi, nồi tạo áp suất để nấu ở nhiệt độ trên 100°C, làm nổi vị ngọt, độ dẻo và độ đàn hồi của hạt cơm.

Người Việt hay gọi IH là “cao tần” vì IH (Induction Heating) dùng cuộn dây cảm ứng tạo từ trường để làm nóng lòng nồi bằng kim loại, giống nguyên lý bếp từ. Nồi “thường” trong bài này là loại マイコン dùng mâm nhiệt.

Nồi cơm cao tần IH khác gì nồi cơm thường?

1. Cách làm nóng và độ đều của cơm

Với nồi マイコン, nhiệt chủ yếu đi từ đáy lên. Lượng gạo càng nhiều thì phần trên càng khó chín đều như phần dưới. Ở nồi IH, chính lòng nồi phát nhiệt nên nhiệt bao quanh cả nồi. Đó là lý do các hãng Nhật dùng IH cho hầu hết dòng tầm trung và cao cấp, còn マイコン thường là loại nhỏ, cơ bản.

2. Lòng nồi dày và nặng hơn

Nồi IH cần lòng nồi dẫn nhiệt và tích nhiệt tốt, nên các hãng làm lòng nồi nhiều lớp và dày. Theo thông số trên Kakaku, lòng nồi của Tiger JPW-M100 dày 1,5 mm, Zojirushi NW-VD10 dày 1,7 mm. Các nồi áp suất cao cấp dày hơn hẳn: Tiger JPI-X100 3 mm, Tiger JPL-H100 (lòng nồi đất) 5 mm, Toshiba RC-10ZWW 7 mm.

3. Công suất điện lớn hơn

Muốn làm nóng nhanh cả nồi thì cần công suất lớn. Theo Kakaku, các nồi IH và IH áp suất loại 5,5 合 (1 lít) có công suất tối đa khoảng 1.080–1.420 W, loại 1 升 (1,8 lít) khoảng 1.340–1.420 W. Đây là con số quan trọng khi chọn biến áp ở Việt Nam (xem phần lưu ý bên dưới).

4. Nhiều chế độ nấu hơn

Vì kiểm soát được nhiệt tốt, nồi IH nội địa Nhật thường có nhiều menu: gạo trắng (白米), gạo không cần vo (無洗米), gạo lứt (玄米), ngũ cốc (雑穀米), cơm trộn (炊き込みごはん), xôi (おこわ), cháo (おかゆ), nấu nhanh (早炊き). Nhiều mẫu còn nấu được bánh (ケーキ) và món hầm (煮物). Danh sách cụ thể khác nhau theo model, bạn nên xem bảng thông số trước khi mua.

IH áp suất, chân không, nồi đất: thêm gì so với IH?

IH áp suất (圧力IH)

Kakaku mô tả: nồi áp suất IH tạo áp suất trong lòng nồi để nhiệt đi tới tận lõi hạt gạo. Khi áp suất cao hơn áp suất khí quyển, nước sôi ở nhiệt độ trên 100°C, đây chính là điều Zojirushi nhắc tới khi nói về 圧力IH. Kết quả là hạt cơm chín sâu hơn, dẻo và có độ đàn hồi. Nhiều hãng còn thay đổi áp suất trong lúc nấu (ví dụ Tiger dùng cơ chế 多段階圧力, nghĩa là áp suất nhiều nấc, trên dòng nồi đất).

IH áp suất chân không của Toshiba (真空圧力IH)

Theo thông cáo của Toshiba, dòng 真空圧力IH kết hợp hai bước. Bước đầu là 真空ひたし: bơm chân không hút bớt không khí trong nồi để nước ngấm nhanh vào lõi hạt gạo trước khi nấu. Bước sau là nấu có áp suất. Sau khi nấu, 真空保温 giữ ấm trong môi trường ít không khí để hạn chế cơm bị khô và ngả màu. Theo Kakaku, các mẫu Toshiba RC-10ZWW, RC-10HGW, RC-10MGX và RC-18KGW giữ ấm chân không được tới 40 giờ với gạo trắng, trong khi nhiều nồi IH thông thường ghi 24 giờ.

Nồi đất áp suất IH của Tiger (土鍋圧力IH)

Tiger dùng lòng nồi bằng đất nung thật (本土鍋) trên dòng JPL và JRX. Theo trang hãng, đất nung giữ nhiệt tốt, kết hợp tấm phát hồng ngoại xa ở đáy thân nồi để giữ lửa lớn liên tục trong lúc nấu. Đổi lại, nồi khá nặng: theo Kakaku, JPL-H100 nặng 7,1 kg, JRX-T100 nặng 7,5 kg.

So sánh các mẫu nồi cơm nội địa Nhật

Bảng dưới tổng hợp các mẫu đang có hàng tại Phong Cách Nhật, xếp từ IH đến IH áp suất. Thông số lấy từ trang thông số Kakaku. Tất cả đều được Kakaku ghi là sản xuất tại Nhật (日本製).

Một vài điểm dễ thấy từ bảng: nồi IH thường nhẹ và gọn hơn (Tiger JPW-M100 nặng 3,7 kg, Zojirushi NW-VD10 4 kg theo Kakaku), còn nồi áp suất nặng hơn (khoảng 5,3–7,5 kg). Nồi chân không của Toshiba có công suất tối đa cao nhất trong nhóm.

Nên chọn loại nào theo nhu cầu

Trước hết hãy chọn dung tích. Theo bảng gợi ý của Zojirushi: loại 3 合 hợp 1–2 người, 5,5 合 (thường ghi 1,0 L) hợp 3–5 người, còn 1 升 (1,8 L) dành cho gia đình đông người. Sau đó chọn kiểu nấu:

Ăn cơm hằng ngày, cần nồi bền, dễ dùng

Nồi IH là mức đủ tốt cho đa số gia đình. Nồi cơm điện Zojirushi NW-VD10-BA và Nồi cơm điện Tiger JPW-M100 đều là loại 5,5 合, có nấu nhanh, nấu gạo lứt, cháo và nấu bánh. Nhà đông người thì chọn bản 1,8 L như Tiger JPW-M180.

Thích cơm dẻo, ngọt, hay nấu gạo Nhật

Nên lên IH áp suất. Tiger JPI-X100 (1,0 L) và Tiger JRI-G180 (1,8 L) thuộc dòng ご泡火炊き của Tiger. Nếu muốn trải nghiệm nồi đất thật, chọn Tiger JPL-H100, nhưng cần chỗ đặt chắc chắn vì nồi khá nặng.

Nấu một lần, ăn cả ngày

Nhà đi làm cả ngày, nấu sáng ăn tối nên ưu tiên giữ ấm chân không. Toshiba RC-10ZWW và Toshiba RC-10MGX giữ ấm chân không tới 40 giờ với gạo trắng theo Kakaku.

Lưu ý khi dùng tại Việt Nam

• Điện 100V: các mẫu trong bài dùng điện AC 100V (ví dụ trang Tiger ghi JPL-H100 dùng AC100V, 50/60Hz). Ở Việt Nam điện lưới 220V, nên cần dùng qua biến áp hạ áp. Nồi cơm điện không thuộc nhóm được tặng bộ đổi nguồn: khách có thể mua thêm biến áp. Hãy chọn biến áp có công suất cao hơn rõ rệt so với công suất tối đa ghi trên nhãn nồi (khoảng 1.100–1.420 W với các mẫu trong bảng).
• Ổ cắm riêng: nồi IH hút dòng lớn khi nấu, không nên cắm chung ổ nối dài với ấm siêu tốc hay lò vi sóng.
• Cốc đong 180 mL: theo sách hướng dẫn Zojirushi, cốc đong đi kèm là 1 合 = 180 mL. Dùng cốc 200 mL bên ngoài sẽ làm lệch lượng nước so với vạch.
• Bảng điều khiển tiếng Nhật: xem thêm bài 10 lưu ý khi sử dụng nồi cơm cao tần Nhật Bản và các bài hướng dẫn sử dụng theo từng model trên blog.
• Bảo hành: xem điều kiện tại trang Bảo hành và đổi trả.

Câu hỏi thường gặp

Nồi cơm cao tần có tốn điện hơn nồi thường không?

Công suất tối đa của nồi IH cao hơn, nhưng thời gian nấu và giữ ấm mới quyết định điện tiêu thụ. Theo Kakaku, một lần nấu của Tiger JPW-M100 tốn khoảng 166 Wh, Zojirushi NW-VD10 khoảng 156 Wh. Giữ ấm lâu sẽ tốn thêm điện theo giờ.

Nồi IH áp suất có nguy hiểm không?

Áp suất trong nồi cơm điện do nồi tự điều khiển và có van thoát hơi. Bạn chỉ cần giữ sạch van, nắp trong và gioăng theo hướng dẫn, không mở nắp khi nồi đang nấu.

Nồi cơm điện nội địa Nhật loại IH có nấu được gạo Việt không?

Được. Gạo Việt thường khô hơn gạo Nhật, bạn có thể chỉnh nước nhỉnh hơn vạch một chút. Nhiều mẫu IH có chế độ chỉnh độ cứng mềm (食感) để thử dần.

1,0 L hay 1,8 L thì hợp với gia đình tôi?

Theo gợi ý của Zojirushi, 5,5 合 (1,0 L) hợp 3–5 người, 1 升 (1,8 L) cho gia đình đông người hoặc hay nấu nhiều.

Giữ ấm chân không khác giữ ấm thường thế nào?

Theo Toshiba, giữ ấm chân không hút bớt không khí trong nồi để hạn chế oxy hóa và mất ẩm, nên giữ ấm được lâu hơn (tới 40 giờ với gạo trắng) mà cơm ít bị khô.

Kết luận

Nồi cơm cao tần IH chín đều hơn nồi thường nhờ cả lòng nồi tự phát nhiệt. Nồi IH áp suất nấu ở nhiệt độ trên 100°C nên cơm dẻo và ngọt hơn, còn bản chân không của Toshiba giữ ấm lâu nhất. Hãy chọn dung tích theo số người trước, rồi chọn kiểu nấu theo thói quen ăn uống. Xem các mẫu đang có trong danh mục Nồi cơm điện, hoặc theo hãng: Tiger, Toshiba, Zojirushi.