Bếp từ Nhật bị rò điện, nguyên nhân vì sao? Khắc phục thế nào?

Trong thực tế khi sử dụng các thiết bị điện như: Bếp từ, tủ lạnh, lò nướng, máy giặt, bình nóng lạnh… sẽ có thêm dây tiếp địa. Mục đích của dây này là gì, xin mời các bạn theo dõi bài viết dưới đây.

Trả lời nhanh: Bếp từ Nhật bị rò điện, sờ vào vỏ thấy tê, phần lớn do chưa nối dây tiếp địa: mạch lọc nhiễu bên trong bếp xả một dòng điện nhỏ ra vỏ, bình thường dòng này đi qua dây tiếp địa xuống đất. Cách khắc phục đúng theo tài liệu lắp đặt của Panasonic: cấp điện cho bếp bằng mạch riêng một pha 200V từ 30A, lắp aptomat chống giật 30A – độ nhạy 30mA, dùng ổ cắm 250V-30A có cực tiếp địa và làm tiếp địa do thợ điện có chuyên môn thực hiện. Không nối tiếp địa vào ống ga, ống nước, cột thu lôi, và tuyệt đối không nối dây trung tính sang cực tiếp địa. Nếu bị giật mạnh, aptomat chống giật nhảy liên tục hoặc có mùi khét, hãy ngừng dùng bếp và gọi kỹ thuật.

Nguyên nhân của việc bị tê khi sờ vào vỏ bếp từ (Rò rỉ điện)

Trong các thiết bị Bếp Nhật thường có 1 bộ mạch bảo vệ (chống xung sét, lọc nhiễu), bộ mạch này có tác dụng chính như sau:

1- Thoát điện khi điện áp dâng cao (ví dụ sét).

2- Lọc nhiễu điện điện áp cao. Các nhiễu điện này được sinh ra từ mạng lưới điện, do các thiết bị biến tần trả ngược lên mạng lưới điện.

Để bảo vệ mạch điện của bếp, bộ lọc nhiễu điện có những con tụ xả xung điện áp cao và xả qua vỏ bếp, từ đó sẽ đi qua dây tiếp địa để xuống đất. Đây chính là nguyên nhân dẫn tới việc 1 số trường hợp không đấu dây tiếp địa bếp, khi sờ vào vỏ sẽ có cảm giác bị tê giật.

Phân biệt tê nhẹ do thiếu tiếp địa và rò điện thật

Không phải cảm giác tê nào cũng giống nhau. Bảng dưới đây giúp bạn khoanh vùng trước khi gọi thợ:

Sách hướng dẫn thiết bị bếp của Panasonic cũng ghi: khi chạm vào thân máy thấy “điện chạy rần rần”, dây nguồn nóng bất thường hay có mùi khét thì phải ngừng sử dụng, rút điện và yêu cầu kiểm tra.

Cách đấu dây tiếp địa cho bếp từ

Việc đấu dây tiếp địa cho bếp từ là việc cần thiết, nếu không muốn nhấn mạnh là bắt buộc. Tài liệu lắp đặt bếp từ âm của Panasonic ghi: tiếp địa không đạt thì khi bếp hỏng hoặc rò điện, người dùng có nguy cơ bị điện giật. Vậy cách đấu tiếp địa thế nào? Có các trường hợp sau đây:

1- Nhà đã có sẵn dây tiếp địa: dùng ổ cắm có cực tiếp địa nối với hệ thống tiếp địa của nhà, bếp cắm vào là tiếp địa qua phích cắm.

2- Nhà không có dây tiếp địa, bếp ở tầng 1: nhờ thợ điện làm hệ thống tiếp địa (cọc tiếp địa đóng xuống đất, dây đồng đủ tiết diện) rồi đấu vào cực tiếp địa của ổ cắm bếp. Không tự buộc dây vào vỏ bếp hay dùng thanh sắt đóng tạm.

3- Nhà không có dây tiếp địa, ở tầng cao: kéo dây tiếp địa từ hệ thống tiếp địa chung của tòa nhà, hoặc nhờ thợ điện làm đường tiếp địa riêng. Tuyệt đối không nối dây trung tính (dây “mát”) sang cực tiếp địa trong ổ cắm: nếu cắm ngược chiều hoặc dây trung tính bị đứt, vỏ bếp sẽ mang điện và gây giật.

Yêu cầu điện cho bếp từ âm 200V theo Panasonic

Tài liệu lắp đặt bếp từ âm 60 và 75 cm của Panasonic yêu cầu:

• Mạch điện riêng một pha 200V, có aptomat, dòng từ 30A trở lên. Không đấu vào điện ba pha.
• Bắt buộc lắp aptomat chống giật (漏電しゃ断器): dòng định mức 30A, độ nhạy 30mA. Ở Việt Nam có thể dùng RCBO hoặc RCCB kết hợp aptomat tương đương.
• Ổ cắm riêng 250V-30A có cực tiếp địa, hợp với phích của bếp, không dùng chung với thiết bị khác.
• Dây điện đi trong nhà có đường kính lõi từ 2,6 mm trở lên.
• Tiếp địa (D種接地工事 theo tiêu chuẩn Nhật) do người có chuyên môn thực hiện. Không nối tiếp địa vào ống ga, ống nước, cột thu lôi hay tiếp địa điện thoại.
• Không cắt bỏ phích cắm để đấu thẳng dây nguồn và dây tiếp địa, vì dễ gây rò điện, chập cháy.
• Công việc điện phải do thợ điện có chuyên môn làm, theo quy chuẩn điện hiện hành.

Bếp từ âm nội địa Nhật dùng điện một pha 200V (単相200V) theo hãng. Khi mua bếp, hãy kiểm tra điện áp ghi trên trang sản phẩm và để thợ điện bố trí mạch, aptomat và tiếp địa trước khi lắp bếp.

Những lỗi đấu nối hay gặp khiến bếp bị tê, giật

• Dùng ổ cắm 3 chấu nhưng chân tiếp địa không nối đi đâu: nhìn có tiếp địa nhưng thực tế không có tác dụng.
• Nối tiếp địa vào ống nước hoặc ống ga: Panasonic cấm cách làm này.
• Nối dây trung tính sang cực tiếp địa: nguy hiểm khi cắm ngược hoặc đứt dây trung tính.
• Không lắp aptomat chống giật hoặc chọn độ nhạy quá lớn: khi rò điện thật, aptomat không ngắt kịp.
• Dùng dây nối dài, ổ cắm chung với thiết bị khác: dây quá tải, nóng, dễ hỏng cách điện.

Hiện tượng tê tay do tĩnh điện, thiếu tiếp địa cũng hay gặp ở điều hòa; bạn có thể đọc thêm bài tĩnh điện máy lạnh có nguy hiểm không và có nên tắt aptomat điều hòa.

Gợi ý bếp từ nội địa Nhật đang có tại Phong Cách Nhật

Các mẫu bếp từ âm dưới đây đều dùng điện một pha 200V, phích cắm có cực tiếp địa, cần mạch riêng và tiếp địa như hướng dẫn ở trên: Bếp từ Panasonic KZ-L32AK, Bếp từ Hitachi HT-N8STWF, Bếp từ Hitachi HT-M60S, Bếp từ Hitachi HT-N8KTWF. Thông số chi tiết của từng mẫu xem trên trang sản phẩm.

Câu hỏi thường gặp

Sờ vào bếp từ thấy tê tay có nguy hiểm không?

Tê nhẹ thường do chưa nối tiếp địa, nhưng không nên để lâu: khi bếp hỏng cách điện, không có tiếp địa thì dòng rò sẽ đi qua người. Hãy nhờ thợ điện làm tiếp địa và lắp aptomat chống giật 30mA.

Không có dây tiếp địa thì có dùng được bếp từ không?

Bếp vẫn nấu được nhưng không an toàn. Panasonic yêu cầu bắt buộc làm tiếp địa và lắp aptomat chống giật cho bếp từ âm 200V.

Có được nối dây tiếp địa vào ống nước không?

Không. Tài liệu Panasonic cấm nối tiếp địa vào ống ga, ống nước, cột thu lôi hay tiếp địa điện thoại.

Aptomat chống giật cho bếp từ chọn loại nào?

Theo Panasonic: dòng định mức 30A, độ nhạy 30mA, đặt trên mạch riêng một pha 200V từ 30A. Thợ điện sẽ chọn cỡ dây và aptomat phù hợp với tải thực tế.

Đã nối tiếp địa mà bếp vẫn bị giật thì làm sao?

Ngừng dùng bếp, ngắt aptomat. Nhờ thợ kiểm tra đường tiếp địa (dây, cọc, ổ cắm); nếu tiếp địa đạt mà vẫn rò thì bếp cần được kỹ thuật kiểm tra cách điện.

Bài viết được Phong Cách Nhật biên soạn từ kinh nghiệm lắp đặt và tài liệu lắp đặt chính hãng. Công việc điện cần do thợ điện có chuyên môn thực hiện.

Tác giả: Phan Tuấn Anh